De moestuin
De moestuin heeft al jarenlang een vaste plek in de Heemtuin. De tuin is ingericht naar het voorbeeld van kleinschalige boerderijmoestuinen van vóór 1950. In zulke tuinen werden verschillende soorten groenten, keukenkruiden, fruitbomen en bessenstruiken bij elkaar geteeld voor dagelijks gebruik. Rondom de moestuin staat een verdichte heg die helpt om wilde dieren, zoals reeën, buiten te houden.
Tuinieren met de natuur mee
In de moestuin werken we zoveel mogelijk in harmonie met de natuur. Een belangrijk principe daarbij is wisselteelt: elk jaar krijgen gewassen een andere plek in de tuin. Zo voorkomen we dat de bodem uitgeput raakt en verkleinen we de kans op ziekten en plagen.
De planten worden bovendien gegroepeerd op basis van hun voedingsbehoefte. Zo krijgt elke plant precies wat hij nodig heeft en blijft de bodem gezond.
Sommige planten versterken elkaar of helpen plagen te voorkomen. Een bekend voorbeeld is het planten van afrikaantjes bij tomaten, omdat deze bloemen bepaalde schadelijke insecten op afstand houden.
We gebruiken biologische zaden en spitten de grond zo min mogelijk, zodat het bodemleven – zoals wormen, schimmels en micro-organismen – zo weinig mogelijk wordt verstoord. Ook proberen we zoveel mogelijk circulair te werken. Compost, mulch, bladaarde en ondersteunend materiaal voor planten maken we grotendeels zelf.
Biodiversiteit in de moestuin
Duurzaamheid en biodiversiteit staan centraal in het beheer van de moestuin. In plaats van chemische bestrijdingsmiddelen zorgen we ervoor dat de tuin aantrekkelijk is voor natuurlijke vijanden van plagen. Door veel bloemen te zaaien trekken we insecten aan die helpen bij de bestuiving en bij het in evenwicht houden van het ecosysteem.
Zo zijn er vaak hommels, bijen, zweefvliegen en vlinders te zien, die nectar verzamelen en tegelijkertijd planten bestuiven. Sommige insecten eten ook bladluizen en andere plaaginsecten.
Ook andere dieren maken gebruik van de moestuin. Zandhagedissen schuilen tussen de mulchlagen en zonnen op warme plekken tussen de bedden. Vogels vinden beschutting en nestgelegenheid in de haag rond de tuin en eten in de herfst graag van de bessen en zonnebloempitten. In de bodem leven soms muizen en mollen; ook zij maken deel uit van het ecosysteem en het ecologisch evenwicht.
Leren waar voedsel vandaan komt
De moestuin speelt ook een belangrijke rol in het educatieprogramma voor basisscholen in de gemeente Heumen. In kleine groepjes ontdekken leerlingen waar groenten en fruit vandaan komen. Ze leren verschillende planten herkennen en mogen soms zelf proeven van wat er groeit.
Door de combinatie van voedselgewassen, bloemen en dieren laat de moestuin zien hoe landbouw en natuur samen kunnen gaan. Daarmee vormt dit deel van de Heemtuin een levendige plek waar bezoekers niet alleen kunnen kijken, maar ook kunnen leren en ervaren.