Kruidentuin
In de beschutte kruidentuin van de Heemtuin groeien tientallen verschillende kruiden. Veel van deze planten werden vroeger al gekweekt bij boerderijen en kloosters, waar ze een belangrijke rol speelden in het dagelijks leven. Sommige kruiden werden gebruikt in de keuken, andere dienden als geneeskrachtig middel, als geurplant of als grondstof voor kleurstoffen.
In de kruidentuin staan zowel bekende als minder bekende soorten. Bezoekers herkennen vaak kruiden zoals tijm, lavendel en oregano, maar er groeien ook bijzondere planten. Zo is er een dropplant, waarvan de bladeren naar drop ruiken terwijl ze een azijnachtige smaak hebben. Of colakruid, dat een opvallende geur heeft die doet denken aan cola. Ook groeien er planten met een praktische toepassing: van zeepkruid kan bijvoorbeeld zeep worden gemaakt en smeerwortel wordt al sinds vroegere tijden gebruikt om zalf te bereiden. Deze traditie is nog altijd springlevend; ook vandaag de dag vormen kruiden de basis voor verzorgende oliën en medicinale zalven. Zelfs veel van onze moderne geneesmiddelen zijn oorspronkelijk afgeleid van de actieve bestanddelen uit planten. Een mooi voorbeeld hiervan is de smeerwortel: zalf op basis van deze plant geldt al eeuwenlang als een natuurlijke EHBO-hulp en wordt toegepast bij het verzachten van wonden, ontstekingen en kneuzingen.
Leven met alle zintuigen
De kruidentuin speelt een belangrijke rol in het educatieprogramma voor basisscholen in de gemeente Heumen. Tijdens lessen in de tuin maken kinderen op een actieve manier kennis met planten. Ze ontdekken kruiden door te kijken, te ruiken en soms ook te proeven, waardoor alle zintuigen worden aangesproken. Zo leren ze dat veel planten die we tegenwoordig vooral als tuinplant kennen, vroeger een belangrijke functie hadden in het dagelijks leven.
Flora & Fauna
In de kruidentuin ligt een klein vijvertje met waterplanten. Dit water trekt allerlei kleine dieren aan en is een ideale plek voor jonge bezoekers om het waterleven te ontdekken. In en rond het water leven onder andere waterkevers en andere torretjes, kikkers, salamanders en libellen.
In de lente en zomer staan veel planten in bloei. De bloemen trekken tal van insecten aan, zoals hommels, bijen, zweefvliegen en vlinders. Zij verzamelen nectar en zorgen tegelijkertijd voor de bestuiving van de planten.
Ook vogels weten de kruidentuin goed te vinden. Ze zoeken er voedsel en vinden beschutting of een nestplaats in de omliggende haag. Op warme, zonnige plekken warmen zandhagedissen zich soms op tussen de planten en stenen.
Een tuin die steeds verandert
De kruidentuin ziet er in elk seizoen anders uit. In het voorjaar verschijnen de eerste frisse bladeren en bloemen, in de zomer staat de tuin vol geurige kruiden en zoemende insecten, terwijl in de herfst zaden en vruchten weer voedsel bieden voor dieren.
Door de grote variatie aan planten, insecten, vogels en waterdieren is de kruidentuin een levendig en waardevol onderdeel van de Heemtuin, dat bijdraagt aan de biodiversiteit van het gebied.
Kruiden zijn overal
Je hoeft niet per se een aangelegde tuin te bezoeken om kruiden tegen te komen; ze groeien overal in het wild en gewoon in de berm langs de weg. Veel van deze alledaagse planten hebben een nuttige functie voor de mens.
Zo werken weegbree en duizendblad als een natuurlijke EHBO-kit die je direct ter plekke kunt gebruiken om de pijn van een insectenbeet te verzachten of een klein wondje te stelpen.
Hoewel we planten zoals de brandnetel en de paardenbloem in het dagelijks leven vaak als onkruid bestempelen, zijn het botanisch gezien echte kruiden. De plantkunde definieert kruidachtige planten namelijk als gewassen die niet verhouten. Ze behouden hun zachte, saprijke stengels en sterven in de winter bovengronds af. Dat ze nuttig zijn, bewijzen ze ook in de keuken: de jonge blaadjes van de paardenbloem zitten boordevol vitaminen en smaken heerlijk in een vroege voorjaarssalade, terwijl jonge brandnetels een gezonde basis vormen voor soep of een prima vervanger zijn voor spinazie
